Google’da Etkili Arama Yapmanın Esasları

         “İnternetin yaramaz çocuğu” Google’ı duymayanımız, kullanmayanımız yoktur herhalde. Sadece ‘Google Türkiye’yi günde 3.964.013 kişi ziyaret ediyor.(Kaynak: http://www.statbrain.com/www.google.com.tr/ ) Basit bir oranla Türkiye’nin nüfusunu 70 milyon, Dünya’nın nüfusunu da 6 milyar kabul edersek;

                   70 milyon kişiden              >        3.964.013     kişi tıklıyorsa

                   6 milyar kişiden                >        339.772.542 kişi tıklıyor diyebiliriz.

         Peki bu yaramaz çocuğu ne kadar etkili kullanabiliyoruz? Aradığımız içeriğe anında ulaşabiliyor muyuz yoksa o siteden bu siteye savrulup durup en sonunda çaresizlik içinde vaz mı geçiyoruz?

         Bu yazıda elimden geldiği kadarıyla Google’da en etkili arama yapma ve çıkan sonuçları analiz etme yöntemlerini göstermeye çalışacağım.

Google bize temel olarak iki tür arama yapma imkanı verir: Bunlardan ilki aslında hepimizin %99′un üzerinde kullandığımız yöntem yani ‘Basit Arama’, diğeri ise Google’ı açtığımızda arama kriterini girdiğimiz kutunun sağ tarafında linki de bulunan ‘Gelişmiş Arama’.dır.

Google’da arama yapmak için, arama kutusuna bulmak istediğiniz bilgiyi tanımlayan kelimeleri veya ifadeyi girip “Enter” tuşuna basmanız ya da “Google’da Ara” düğmesini tıklamanız yeterli olacaktır. Aramanızın sonucunda ekranınızda Google’ın sonuç sayfasını göreceksiniz. Bu sayfada aradığınız terimlerle ilgili web sayfaları, arama kriterine en yakın sayfalar önce gösterilmek üzere sıralanmış olacaktır.

Aramanızda kullanacağınız terimleri doğru ve ilgili seçmeniz, ihtiyaç duyduğunuz bilgilere kısa sürede ulaşabilmeniz için çok önemlidir.

Örneğin; Bodrum hakkında genel bilgi arıyorsanız en genel ifadeyi kullanın: ” Bodrum“. Ancak çoğu kez birden çok terimin kullanılması daha verimli sonuçlar verir. Bodrum’da tatil yapmayı planlıyorsanız “ Tatil Bodrum” kelimelerini birlikte girdiğinizde aldığınız sonuçlar, “tatil” ve “Bodrum” kelimelerini tek tek girdiğinizde aldığınız sonuçlara göre daha iyi olacaktır. Ve “ Tatil Bodrum Dalış” şeklinde arama ile çok daha iyi sonuçlara ulaşılacaktır.

Ayrıca kendinize arama terimlerinizin yeterince özel olup olmadığını sormalısınız. Örneğin; ” Tatil yörelerindeki oteller” ifadesi yerine “lüks oteller Bodrum ” ifadesini aramak daha iyidir. Ancak arama terimlerinizi dikkatli seçin; Google seçeceğiniz arama terimlerinizi arayacaktır, bu durumda “ lüks oteller Bodrum” büyük olasılıkla “Bodrum’da geceyi geçirmek için gerçekten iyi yerler” ifadesine göre daha iyi sonuçlar verecektir.

Google aramalarının büyük-küçük harf hassasiyeti yoktur. Tüm harfler, nasıl yazarsanız yazın, küçük harf olarak algılanacaktır. Örneğin ” istanbul üniversitesi“, “İstanbul Üniversitesi” ve ” iSTanBuL ÜniVERSitesi” hep aynı sonuçları getirecektir.

         Google hem aramayı hızlandırmak hem de aradığınız bilgiye sizi en kolay yoldan ulaştırmak için bazı kelimeleri görmezden gelir. Bunlar;

• AND, WHERE, HOW, VE, VEYA gibi çok genel ifadeler,
• Tek haneli sayılar (Örnek: 1, 7, 9, 3 gibi),
• Tek harfler (Örnek: k, q, v, e, i, ş gibi)

Eğer yukarıdaki ifadeleri içeren bir arama yapmışsanız, Google arama yaparken görmezden geldiği kelimeleri sonuç sayfasının başında arama kutusunun hemen altında gösterir.

Google’da arama yaparken “AND” ifadesini kullanmanıza gerek yoktur. Zaten Google’ın bu terimi görmezden geldiğini az önce söylemiştim. Ancak eğer siz ÖSS’yi yeni kazanmış bir genç iseniz ve üniversite tercihi yapmakta zorlanıyorsanız “OR” ifadesi çok işinize yarayabilir.

Aynı durum hangi beldede tatil yapacağını kararlaştıramayan kişilerin de eminim çok işine yarayacaktır.

“OR” terimini kullanırken dikkat etmeniz gereken nokta bu terimi tamamen büyük harfle yazma zorunluluğudur. İsterseniz bir kıyaslama yapalım:

“ İstanbul OR Boğaziçi Üniversitesi” aramasının ilk sonucu;

“ İstanbul or Boğaziçi Üniversitesi” aramasının ilk sonucu;

         Google belirttiğiniz aranacak kelimeleri ararken bu kelimeleri her yönde arar. Yani sizin girdiğiniz sırada aramaz. Bu ne demek?

         İlkokulda çok sevdiğiniz bir arkadaşını düşünün. Yıllar sonra onun ne durumda olduğunu görmek için interneti kullanmak istediniz diyelim. Arkadaşınızın adı da “Burak Öner” olsun. Google bu aramayı yaparken içerisinde “Burak” ve “Öner” kelimesi geçen her şeyi karşınıza çıkarır.

         Bu durumda tırnak işareti (” “) kullanmanız pek bir akılcı olacaktır. Google bir tırnak işareti gördüğü zaman bu tırnakların içerisindeki her kelimeyi ayrı ayrı aramak yerine içerisinde sadece tırnak işareti içinde belirttiğiniz ifadeyi arar. Bunu arama sonuçlarının sayısından da anlayabilirsiniz zaten.

         Gördüğünüz üzere arama sonuçlarının sayısı birden 123 kat azaldı ve size sadece ihtiyacınız olan bilgi kaldı. Sanırım henüz yeteri kadar popüler değilim, sadece 1290 sonuç L. Bu sonuçların çok büyük bir kısmı da başka “Burak Öner”lere ait.

         Diğer “Burak Öner”ler bana yeteri kadar spesifik bir arama yapmadığımızı göstermektedir. Bu sonuçlardan kurtulmak için iki seçeneğimiz var. Ya daha özel bir arama yaptıracağız veya filtreleme kullanacağız.

Sık kullanılan bir kelime istediğiniz sonucu almanızda öneli ise, kelimenin başına ” + ” koyarak aramaya dahil edebilirsiniz. “+” dan önce mutlaka bir boşluk kullanılmalıdır.

         Artık biliyorum ki bu sonuçların tümü bana ait J.

Ancak aradığınız ifade benden milyon kat daha meşhur bir şeyler olabilir ve arama sonuçlarınıza alakasız şeyler de karışmış olabilir. Bu durumda filtreleme yapmanın işinizi ne kadar kolaylaştıracağını tahmin bile edemezsiniz. Filtreleme yapmak için ise ” – ” kullanırız. Yine işaretten önce bir boşluk şart.

O zaman “Google” ı arayalım, daha meşhur kim olabilir ki?

Biz sadece düzgün bir arama yapmak istiyoruz. Hadi filtreleyelim:

Ne kadar arama sonucunu çıkarttık biliyor musunuz? Tam 187 milyon…

Aramak istediğiniz bilgiye ait anahtar kelimenin tam olarak nasıl yazıldığından emin olamayabilir veya örnek olarak tele ile başlayan bütün kelimeleri aramak isteyebilirsiniz. Bu durumda ” * ” (yıldız) ve ” ? ” (soru işareti) kullanmak çok işinize yarayacaktır.

Soru işareti (?) tek bir harfin yerini tutarken (?ence -> bence, sence), yıldız işareti (*) birden fazla harfin yerini tutar (tele* -> telefon, televizyon).

“Türkçe sayfalar” seçeneğini işaretlerseniz içeriği sadece Türkçe olan sitelerde arama yapılacaktır.

“Türkiye’den sayfalar” seçeneğini işaretlerseniz içeriği alan adı “.tr” ile biten sitelerde arama yapılacaktır.

Bu alan adları; com.tr, net.tr , org.tr, edu.tr, gov.tr, bel.tr, gen.tr, biz.tr, info.tr, av.tr, dr.tr, pol.tr, mil.tr, bbs.tr, k12.tr , name.tr, web.tr, tel.tr ve tv.tr dir.

         Arama kriterlerinizi girdikten sonra “Şansımı Denemek İstiyorum” butonuna tıklarsanız Google bulduğu ilk arama sonucuna sizi yönlendirecektir. Dilerseniz “İstanbul Üniversitesi” yazıp şansınızı deneyin. Kendinizi www.istanbul.edu.tr adresinde bulacaksınız.

Sanırım şu an kırmızı çerçeve içine alınan bölgedeki ifadelerin ne anlama geldiklerini biliyoruz.

·        “kelimelerin tümü” kısmına aramak istediğimiz anahtar kelimeleri,

·        “aynen girildiği gibi” kısmına kelime gruplarını,

·        “kelimelerden herhangi biri” kutusuna karar veremediğimiz ya da tam olarak ne olduğunu kestiremediğimiz ifadeleri,

·        “bu kelimeler hariç” kısmına da filtrelemek istediğimiz ifadeyi yazıyoruz.

Diğer kısımlara da çok uzatmadan kısaca değinmek yeterli olur diye düşünüyorum.

·        A : Sayfa başına gösterilecek arama sonucu.

·        B : Aramanın yapılacağı sayfanın dili.

·        C ve D : Eğer C “Sadece bu” olarak seçili ise D ile belirtilen kısımdaki dosya formatlarında arar. Eğer “Bu alan dışında”yı seçerseniz bu sefer D ile belirttiğiniz dosya formatları dışındaki verileri arar.

·        E : Dosyanın Google’a ne zaman kaydedildiğini belirtir. Burada bilmeniz gereken şudur: Google kendisine kayıtlı bütün siteleri belli zaman dilimleri arasında yeniden tarar ve yenilikleri kaydeder. Eğer site değişmemişse eski haliyle kaydeder. Yani 15 yıldır değişmeyen bir sitede arama yapmak istiyorsanız “E” seçeneği sizin için pek de değerli olmayacaktır. Bu daha ziyade sürekli güncellenen sayfalar içindir.

·        F : Aramayı dosyanın neresinde yapacağınızı belirttiğiniz kısımdır.

·        G ve H : Eğer G “Sadece bu” olarak seçili ise H ile belirtilen kısımdaki sitede arar. Eğer “Bu alan dışında”yı seçerseniz bu sefer H ile belirttiğiniz site dışındaki verileri arar. Bu özellik örneğin büyük bir kütüphane sitesinde arama yaparken çok yardımcı olacaktır.

·        İ : İlgili arama sonuçlarını barındıran sitelerin lisans filtrelemesi kısmı.

·        A, B, C, D, E, F, G, H, İ kısımlarını kullanarak arama yaparsak “Google’da Ara” butonunu kullanmak durumundayız.

·        J ve K : Bu alanda arama yapmak istiyorsanız Google üst tarafa ne yazdığınızla ilgilenmez. Sadece bur alanlara gireceğiniz veriye göre aramasını tamamlar. J kutucuğuna girdiğiniz site ile ilgili arama sonuçları gelir. Eğer K kutucuğunu doldurur da “Ara”ya tıklarsanız bu sefer de girdiğiniz internet adresine link veren sitelerde arar.

         Basit arama veya sonuçlar ekranında arama kutucuğunun yanındaki linke tıklayarak “Tercihler” menüsüne erişebilirsiniz.

         Burada yaptığınız değişiklikler kullandığınız bilgisayara cookies(çerezler) e yazılır. Siz cookies i silmediğiniz sürece de kayıtlı kalırlar ve bütün Google aramalarınızda otomatik olarak etkinleştirilirler.

• A : Gelişmiş Arama linki
• B : Tercihler linki
• C : Görmezden gelinen kelimelerle ilgili bilgilendirme çubuğu
• D : Görmezden gelinen kelimelerle ilgili bilgi almak isteyenler için link
• E : Nerede arama yapıldığı, arama kriterleri, bulunan sonuç sayısı, hangi sonuçların gösterildiği ve işlemin ne kadar sürdüğünü gösteren bilgi çubuğu
• F : İpucu Sekmesi
• G : Bulunan Sonuç Sayfasının Başlığı
• H : Sayfanın neresinde ve hangi cümlede geçtiğini gösteren kısım
• I : Gelişmiş aramada değindiğimiz “Benzer Sayfalar” için kısayol
• İ : Arama sonucu sayfasının Google veritabanındaki görüntüsünü görmek için kullanabileceğiniz link. Bilirsiniz çoğu forum ya da bilgi paylaşım siteleri üyelik ister. Siz de içeriğinde daha tam olarak ne olduğunu bile bilmediğiniz bir siteye sadece bu sayfayı görmek için üye olmak yerine bu linki kullanabilirsiniz. Böylelikle çoğu zaman üye olmaya gerek kalmadan siteyi görüntülemeyi başarırsınız.
• J : Arama sonucu bulunan internet sayfasının adresi
• K : Yine gelişmiş aramada değindiğimiz site içerisinde arama yapmakta kullandığımız bölüm için kısayol
• L : Site içerisindeki kategoriler
• M : Bir arama sonucunun tamamı

         Google aslında zannedildiği kadar özgür bir site sayılamaz. Örneğin Google Türkiye’de yaptığınız arama sonuçları ile Google Fransa’da ki arama sonuçlarınız birbirini tutmayabilir. Size muazzam bir örnek vereceğim.

         “Google Çin ( google.cn)” aracılığıyla yapılan aramalarda yasaklanan tarikat “Falungong”, “Tayvan’ın bağımsızlığı” veya “insan hakları” gibi sonuçlar, Çin hükümetinin resmi tutumunu anlatan sitelere yönleniyor. Ayrıca, ayrılıkçı web sitelerinin arama sonuçları çıkmıyor. Çin’de resmi verilere göre, 2005 sonu itibarıyla bilgisayar sektörüne 12,4 milyar dolar harcayan 111 milyon internet kullanıcısı bulunuyor. Google bu uygulamayı “Çin’den çalışabilmek amacıyla, Google.cn‘de elde edilen bazı arama sonuçlarını, yasalar ve yerel makamların uygulamaları gereği çektiklerini” şeklinde belirtti.

         İşte size bir örnek:

         “Google Çin( google.cn)”de “Tiananmen” diye arama yaparsanız “Tiananmen Güzellikleri” karşınıza çıkarken, aynı aramayı “Google İngiltere( google.co.uk)”da yaptırdığınızda “Tiananmen Meydanı Katliamı” hem de ilk planda resimlerle beraber çıkmaktadır.

Google şirketi bu tarz uygulamaları bildiğim kadarıyla Almanya ve Fransa gibi Batı ülkelerinde de yapmak durumunda kalıyor.

Google elindeki bilgiler ve şartlar doğrultusunda her ne kadar size en doğru arama sonucunu getirme çabası içerisinde olsa da unutulmaması gereken şey bence kişinin ne aradığından emin olmasıdır.